KI en inseminatie

Kunstmatige inseminatie is nog niet gebruikelijk bij IJslanders. We zijn ons aan het bekwamen tot Hulpkracht Paarden KI, een opleiding via de Universiteit van Utrecht. In deze opleiding leren we alle ins en outs van Kunstmatige Inseminatie. Daarna doen we ervaring op een stage adres, en moeten examen doen. Wij zijn van mening dat als KI goed uitgevoerd wordt, grote voordelen heeft.

Redenen om voor KI te kiezen:

Als we gebruik kunnen maken van top-hengsten uit het buitenland, terwijl we de merrie naar een dekstation in de buurt kunnen brengen voor inseminatie, dan is dat waarschijnlijk de beste keus. Thuis insemineren kan erg lastig zijn. De ervaring leert dat het percentage waar positief resultaat geeft, lager is dan op een station.

Een hengst laten dekken in de kudde is prachtig. Dat vinden wij ook. Alleen kan de hengst er dan niet ook nog een zware wedstrijd carrière bij hebben. Dekken aan de hand is dan al een stuk beter te behappen voor de hengst, maar dan hebben we wel een risico voor degene die de merrie vast houdt. Merries, zeker met veulen aan de voet, kunnen erg fel reageren op de hengst en zullen dat ook uiten. Dat is verre van veilig.

Maar, zoals bij elke merrie die drachtig moet worden, het moet wel goed gebeuren en op de juiste tijd. Daar zijn een aantal factoren bij van belang. De kennis van de dierenarts of inseminator over het inschatten wanneer het beste geïnsemineerd kan worden, de hengst die kwalitatief van goede kwaliteit én regelmatig zaad aflevert en last but zeker not least, het transport van het sperma naar de merrie. Deze keten moet nauwkeurig in elkaar passen. Dat is precies waar we voor staan. KI is er óók voor de IJslander!!

Dan nu, even wat termologie.

Er zijn drie manieren om KI uit te voeren, en er zijn twee soorten dekstations.

Om bij de inseminatie te beginnen:

Bedrijfs-KI: De merrie wordt op het station geïnsemineerd met vers sperma. De hengst staat dan op hetzelfde station als de merrie.

KI op locatie: de merrie wordt geïnsemineerd met gekoeld sperma. Dit kan op locatie door eigen dierenarts óf de merrie wordt op een ander inseminatie station of KI station  geïnsemineerd door de inseminator of dierenarts ter plekke. Dit sperma is behandeld zodat het gekoeld vervoerd kan worden naar de merrie.

KI op locatie, met diepvries-sperma: Het zaad is dusdanig behandeld dat het voor lange tijd en op lage temperatuur bewaard kan worden. Dit vraagt om speciale apparatuur en kennis. Dit diepgevroren sperma wordt veel gebruikt om sperma over heel lange afstanden te vervoeren of van een bijzondere hengst lang te kunnen bewaren. Ook kan het gebruikt worden om de hengst in de winter te laten springen zodat het in de zomer op de wedstrijdbaan kan verschijnen.

Dan nu de soorten dekstations:

De gecertifieerde Hengstenhouderij voor Nederland mag door heel Nederland sperma versturen. Dit zal dan gekoeld sperma zijn en is bewerkt zodat het één tot 2 dagen goed blijft. Het sperma wordt gecontroleerd op kwaliteit. Als je sperma besteld bij een gecertificeerde Hengstenhouderij weet je dat er op kwaliteit getest is. Op ziekten is niet getest (behalve CEM). Een Nederlands gecertificeerde Hengstenhouderij mag níet buiten Nederland versturen. De erkende stations en meer informatie is hier te vinden: website PVE.

Het EU gecertificeerde dekstation mag sperma over de hele wereld verzenden. Dit sperma is gecontroleerd op ziekten, en om dit te kunnen blijven waarborgen staan de hengsten gedurende de tijd dat er sperma wordt afgenomen in quarantaine. Deze stations zijn over het algemeen ingericht om sperma in te vriezen. Op een EU station kan men een hengst brengen voor afname van sperma, maar over het algemeen ook de merrie brengen voor inseminatie. Het EU station is niet verplicht de kwaliteit van het sperma te controleren. Dit is een belangrijk gegeven.

Wilt u meer weten over KI, bel dan Marije, zij legt u graag alles uit.